Health Law

General information : Health Law



Euthanasia in international and comparative perspective
Marc Groenhuijsen, Floris van Laanen (eds)

From 16-22 July, 2006, the International Academy of Comparative Law held its XVIIth Congress in Utrecht, The Netherlands. Among the many interesting sessions, one was dedicated to the topic of euthanasia.

Euthanasia probably is one of the most natural issues to study in a comparative way. Unlike some of the other ‘classical’ crimes - such as murder, theft and arson – it is a centrepiece of controversy in quite a few countries. This is evidenced by the fact that in most countries there has been heated doctrinal debate on the admissibility of certain kinds and types of euthanasia. Furthermore, in many jurisdictions case law has provided guidance when statutory law was found to be too restrictive to suit the needs of extraordinary situations. A brief glimpse of academic writings and case law in various jurisdictions suffices to confirm that the stakes are high in this area. We are dealing with the right to life on the one hand and the right to die with dignity on the other. Maybe the individual human beings’ right to self-determination should even be included in the equation. It is quite a balancing act which is required from the lawmaker, from law enforcement officials and from the judiciary. Hence it is not surprising, that different jurisdictions have found different solutions to the problem at hand.

No less than 14 national reports were submitted for discussion during the Congress in Utrecht. Together with the general report they are published in this volume.

Preface Euthanasia and the criminal justice system
General report on the state of the art in 14 jurisdictions, Marc Groenhuijsen
Euthanasia in BELGIUM, Walter De Bondt & Thierry Vansweevelt
Euthanasia in CROATIA, Ksenija Turković
Euthanasia in FINLAND, Raimo Lahti
L’euthanasie en droit français (FRANCE), Christian Byk
Euthanasia in GERMANY, Torsten Verrel
Euthanasia in the domestic legal system of GREECE, Elisavet Symeonidou-Kastanidou
L’Euthanasie en IRAN, Iradj Goldouzian
Euthanasia in ISRAEL, Ruth Kannai & Lea Vizel
Euthanasia in ITALY, Francesco Viganò
Euthanasia in Japanese law (JAPAN), Katsunori Kai
Euthanasia in the broader framework of Dutch penal policies (THE NETHERLANDS), Marc Groenhuijsen & Floris van Laanen
Euthanasia in POLAND, Witold Kulesza
Euthanasia in the Spanish legal system (SPAIN), Nuria Pastor Muñoz
Causing Death for Compassionate Reasons in American Law (UNITED STATES OF AMERICA), Richard S. Kay

Recent Publications


Aperçu de la Jurisprudence de la Cour Européenne des droits de l’homme 2016
Registry of ECHR

Chaque année, la Cour européenne des droits de l’homme rend de multiples arrêts et un nombre plus élevé encore de décisions, alimentant ainsi sa jurisprudence déjà fort impressionnante. Une personne extérieure à la Cour peut dès lors avoir du mal à déterminer quelles sont les affaires qui marquent un tournant ou qui traitent de nouvelles questions. Un aspect du travail de la Cour auquel une attention croissante est accordée consiste donc à repérer ces affaires et à les diffuser dans un format pratique et accessible.   L’objet de cette série, Aperçu de la jurisprudence, disponible en français et en anglais, est de répondre à ce besoin en se concentrant sur les affaires les plus importantes qui sont traitées chaque année par la Cour. Celles-ci sont sélectionnées par la Direction du jurisconsulte de la Cour en fonction de leur intérêt jurisprudentiel. Outre les affaires choisies pour publication dans le Recueil des arrêts et décisions de la Cour, ce corpus contient des affaires qui soulèvent des questions d’intérêt général, qui posent de nouveaux principes ou qui développent ou précisent la jurisprudence. Il s’agit de faire ressortir les aspects saillants de telle ou telle affaire, pour permettre au lecteur d’en saisir la portée jurisprudentielle.


Overview of the Case-Law of the European Court of Human Rights
Registry of ECHR

Every year, the European Court of Human Rights delivers a large number of judgments and an even greater number of decisions, thus adding to its already formidable body of case-law. This can make it difficult for people outside the Court to know which cases break new ground or address new issues. An increasingly important aspect of the Court’s work has thus become to identify such cases and to disseminate them in a convenient and accessible format. The annual Overview series, available in English and French, seeks to respond to that need by focusing on the most important cases the Court deals with each year. All the cases are selected by the Court’s Jurisconsult’s Directorate on the basis of their jurisprudential interest. In addition to the cases chosen for publication in the Court’s Reports of Judgments and Decisions, they include a number of other cases that raise issues of general interest, establish new principles, or develop or clarify the case-law. The approach has been to draw attention to the salient points, allowing the reader to appreciate the jurisprudential significance of a particular case.


Onze manier van straffen
Theo W.A. de Wit, Reijer J. de Vries, Niels den Toom (red.)

Elke samenleving kent de praktijk van het straffen, beginnend bij de straf als een voorzichtige pedagogische koestering om je kind iets bij te brengen tot aan de meest draconische straffen en de defi nitieve straf: de doodstraf. Maar er bestaat ook zoiets als een – altijd voorlopige – gedeelde manier van straffen. Geestelijk verzorgers in gevangenissen en andere inrichtingen van justitie staan vanwege hun werk dichtbij gedetineerde mensen. Zij maken ‘onze manier van straffen’ dus van nabij mee. Wat valt je dan op aan de wijze van straffen die wij als samenleving normaal of minstens acceptabel vinden? Onze manier van straffen bevat zes essays van geestelijk verzorgers werkzaam bij justitie, essays die voortkomen uit een learning community van geestelijk verzorgers. Onder begeleiding van prof. dr. Theo de Wit, stafl id van het Centrum voor Justitiepastoraat, daag den zij elkaar uit om scherp onder woorden te brengen wat onze strafmethoden inhouden, wat zij met mensen doet, en welke rol zij zelf spelen als onderdeel van dit strafsysteem. Wie de essays overziet, constateert dat hier zes auteurs aan het woord zijn, die vanuit een intiem en vaak langdurig contact met de detentiewerkelijkheid evenzovele dimensies van de gevangenisstraf als geleefde ervaring beschrijven. Ze gaan over het isolement waarin je als gedetineerde terecht komt, over vernedering als onlosmakelijk onderdeel van straf, over afhankelijkheid, over het jargon van de tbs, over levenslang, en over een vorm van vrijheid die je als gedetineerde toch houdt. De essays zijn geschreven vanuit een attitude die je nog het best kunt omschrijven als een combinatie van empathie, mededogen en realisme. De geestelijk verzorgers beschouwen zich als deel van het collectief waarnaar wordt gewezen in de uitdrukking ‘onze manier van straffen’. Tegelijkertijd achten zij het hun plicht en eisen zij ook het recht op, kritisch na te denken over ons strafsysteem, de evidenties die daarin worden meegenomen en die dag na dag worden gereproduceerd en overgedragen, alsmede hun eigen rol daarbij. Deze bundel is een uitgave van het Centrum voor Justitiepastoraat (CJP). Het CJP is een samenwerking tussen de Protestantste Theologische Universiteit en de Universiteit van Tilburg. Het centrum verricht wetenschappelijk onderzoek en biedt onderwijs op het terrein van het justitiepastoraat.


Forensic Psychiatry: Day by Day
Karel T.I. Oei

Writing little articles under the heading “snippets” might at the reader’s first glance give the impression that this book is (mainly?) concerned with tearing out (telling) written pieces of paper to present them in a collection as a collage. Or to scatter them over the readers as a sort of “ticker tape parade”. That term “snippets”, however, is supposed to indicate a sort of personal figure of speech, which primarily serves for digital interaction. They are daily articles from quality newspapers which are sent out to a wide circle of acquaintances under a fitting headline and with the author’s spontaneous reaction. Snippets are supposed to make these recipients think about what drew the author’s attention. They are stimuli that provoke reactions. Often complementary snippets are put together (by means of inserted comments). Sometimes there is a chain. The original text is distinct from snippets and reactions by means of font size. And more or less extensive footnotes are used.


Verplichte (na)zorg voor kwetsbare jongvolwassenen?
M.R. Bruning, T. Liefaard, M.M.C. Limbeek & B.T.M. Bahlmann

Jaarlijks verlaten naar schatting enkele honderden kwetsbare jongvolwassenen de kinderbescherming. In de praktijk bestaan zorgen om deze jongvolwassenen die na afloop van een kinderbeschermingsmaatregel over onvoldoende capaciteiten beschikken om geheel zelfstandig te functioneren in de maatschappij. In dit boek staat centraal hoe het bestaande juridische instrumentarium voor (gedwongen) hulp aan kwetsbare jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 23 jaar eruit ziet en in hoeverre het mogelijkheden biedt om kwetsbare jongvolwassenen uit de kinderbescherming te blijven begeleiden of behandelen na het bereiken van de meerderjarigheid. Tevens verschaft dit boek een antwoord op de vraag of dit juridisch instrumentarium en de toepassing daarvan in de praktijk aanleiding geeft tot voorstellen tot aanpassing en zo ja, tot welke.   Het boek is relevant voor beleidsmakers en professionals werkzaam met jongeren en jongvolwassenen in en rondom de jeugdhulp, alsmede voor wetenschappers en studenten op het terrein van jeugd(gezondheids)recht, jeugdbescherming en jeugdhulp en het ter rein van mensenrechten in relatie tot gedwongen hulp.   Dit is een boek in de Meijers-reeks. De reeks valt onder de verantwoordelijkheid van het E.M. Meijers Instituut voor Rechtswetenschappelijk onderzoek van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden. Het onderzoek werd verricht in het kader van het facultaire onderzoeksprogramma’s ‘Coherent Privaatrecht’ en ‘Effective Protection of Fundamental Rights in a Pluralist World’.


Theo W.A. de Wit, Reijer J. de Vries & Niels den Toom (eds.)

In deze bundel ‘Koorddansen’ is er aandacht voor de spannende en complexe opgave om het evenwicht te bewaren in centrale kwesties van morele aard, de thematisering en agendering ervan en de omgang ermee binnen justitiële inrichtingen. Deze artikelen zijn tot stand gekomen rondom en naar aanleiding van de studiedagen in 2016 van de protestantse en rooms-katholieke geestelijk verzorgers bij justitie. De protestantse studiedagen hadden als thema ‘Goed spreken over het kwaad’. De rooms-katholieke studiedagen waren georganiseerd rondom ‘ethiek en ethische dilemma’s in justitiële inrichtingen’. Omdat geestelijk verzorgers bij justitie veel met kwaad te maken krijgen, is de vraag hoe je daar nu goed over spreekt. Smedema biedt hierin een systematisch theologische bijdrage, waarbij hij begint vanuit een goed spreken over God. Psychoanalyticus en predikant Bodisco Massink verbindt het spreken over kwaad met inzichten vanuit de psychotherapie. Ethiek speelt op verschillende manieren binnen justitiële inrichtingen. Ethicus Paul van Tongeren heeft een twintigtal casus bestudeerd van geestelijk verzorgers bij justitie en refl ecteert hierop. Hij biedt tevens een vier verschillende typen ethische theorie die de geestelijk verzorger verrijkt in zijn perspectieven op het goede. Den Toom maakt vervolgens een structurele vergelijking tussen geestelijke verzorging bij de zorg en justitie met het oog op het vervullen van de rol van ethicus. Filosoof Theo de Wit verruimt de blik door een recente Duitse bundel over ethiek bij de straftenuitvoerlegging in de Bondsrepubliek te bespreken. Tot slot is er ook een theologisch spreken over ethiek, zoals Van der Kamp en De Vries laten zien in hun bijdrage over schuld binnen het justitiepastoraat. De bundel bevat verder enkele bijdragen die buiten het thema van de aandacht voor ethiek en ethisch beraad vallen. Van der Korst geeft een aanzet tot een gendertheoretische benadering van het justitiepastoraat, die nu nog ontbreekt. De bundel wordt afgesloten met pastoraal-theologische bijdrage van Reijer de Vries. Hij betoogt dat het herstelgerichte pastoraat met het oog op het doel van maatschappelijk herstel een pastoraal model nodig heeft waarin de diaconaalprofetische dimensie theoretisch is verdisconteerd. Hiertoe biedt Bonhoeffers bipolaire pastorale model een uitdaging. Deze bundel is een uitgave van het Centrum voor Justitiepastoraat (CJP). Het CJP is een samenwerking tussen de Protestantste Theologische Universiteit en deUniversiteit van Tilburg. Ze verricht wetenschappelijk onderzoek en biedt verderonderwijs op het terrein van het justitiepastoraat.


Medische aansprakelijkheid
S. Heirman, E.C. Huijsmans & R. van den Munckhof (red.)

Het kenniscentrum Milieu en Gezondheid is een initiatief van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch en de rechtbank Oost-Brabant. Doel van het kenniscentrum is om bij te dragen aan de kwaliteitsverbetering van de rechterlijke oordeelsvorming op het vlak van milieu en gezondheid. Door het verzamelen, beheren en delen van kennis over de strafrechtelijke, civielrechtelijke en bestuursrechtelijke aspecten hiervan, ondersteunt het kenniscentrum rechters en juridisch medewerkers in het hele land op dit vlak. Eén van de werkzaamheden van het kenniscentrum is het organiseren van themadagen voor de leden van de zittende magistratuur en de juridische ondersteuning van alle gerechten. Op deze themadagen wordt steeds een onderwerp op het gebied van milieu en gezondheid nader belicht. Op vrijdag 8 april 2016 organiseerde het kenniscentrum een themadag over het onderwerp medische aansprakelijkheid, in samenwerking met het Studiecentrum Rechtspleging (SSR). In dit kennisdocument zijn bijdragen van een aantal sprekers en deelnemers van die themadag gebundeld. De auteurs in deze bundel:                  Prof. dr. R.J. van der Gaag Prof. mr. A.C. Hendriks Prof. mr. dr. A.R. Mackor Prof. mr J. Legemaate Mr. dr. R.P. Wijne Mr. P.M.J. Eken-de Vos Mr. P.J. van Eekeren Mr. drs. E.C. Huijsmans Mr. R. van den Munckhof


Gestoorde slaap
Marieke Lancel, Frans Koenraadt & Karel ‘t Lam (red.)

Mensen brengen ongeveer eenderde van hun leven slapend door. In onderzoek wordt veel aandacht besteed aan de activiteiten die wij in wakkere conditie ontplooien. In hoeverre is slaap een thema dat serieus onze aandacht verdient en krijgt in het werken met (forensisch) psychiatrische patiënten? Een groot deel van de patiënten in de (forensische) geestelijke gezondheidszorg kampt met slaapproblemen. Deze slaapproblemen beïnvloeden de ernst van de psychiatrische symptomatologie, de behandelrespons, de kwaliteit van leven, en de kans op suïcide. Slaapklachten kunnen daarnaast invloed hebben op impuls- en agressiecontrole en daardoor mogelijk leiden tot agressief gedrag en zelfs tot het plegen van delicten. Desondanks bestaat er nog weinig aandacht voor slaapproblemen in de (forensisch) psychiatrische behandeling. Dreigt slaapproblematiek het kind van de rekening te worden in een tijd waarin veel nadruk ligt op efficiëntie en een bij voorkeur kortdurend, liefst protocollair behandelaanbod? De jachtigheid van het dagelijks bestaan gaat immers ook ten koste van de zo noodzakelijke nachtrust. In dit Nederlandstalige boek geven toonaangevende nationale en internationale auteurs op het brede terrein van slaap antwoord op de vele uiteenlopende vragen omtrent slaap en de problemen die zich daarbij kunnen voordoen. Zij putten daarvoor uit research en klinische praktijk. Een aanrader voor iedereen werkzaam in de (forensische) geestelijke gezondheidszorg.

Other interesting publications: